برگزاری مراسم ترحیم یکی از سنتهای دیرینه در فرهنگ ایرانی است که با هزینههای متعددی همراه است. در سال 1404، با توجه به شرایط اقتصادی، تورم و تغییرات قیمت خدمات، هزینههای مربوط به مراسم ترحیم نیز تغییر کردهاند. این مراسم شامل اجزای مختلفی مانند اجاره مکان، پذیرایی، مداحی، چاپ اعلامیه، هزینههای کفن و دفن و خیرات میشود. اطلاع از این هزینهها و روشهای کاهش آن میتواند به خانوادهها کمک کند تا مراسمی محترمانه و در عین حال مقرونبهصرفه برگزار کنند. در این مقاله، به بررسی هزینه های مراسم ترحیم در سال 1404 پرداخته و راهکارهایی برای مدیریت بهتر این هزینهها ارائه خواهیم داد.
هزینه های اصلی مراسم ترحیم
هزینههای مراسم ترحیم شامل چندین بخش مختلف است که در ادامه به تفکیک بررسی میشوند:
1. هزینه تالار و مکان برگزاری مراسم
یکی از بخشهای مهم هزینهها مربوط به اجاره تالار، مسجد یا حسینیه برای برگزاری مراسم است. بسته به موقعیت جغرافیایی، امکانات و سطح خدمات، این هزینه در سال 1404 بین 5 تا 50 میلیون تومان متغیر خواهد بود. برخی از مساجد و حسینیهها خدمات رایگان یا ارزانتری ارائه میدهند که میتواند گزینه مناسبی برای کاهش هزینهها باشد.
2. هزینه پذیرایی
پذیرایی از مهمانان شامل چای، خرما، حلوا، غذا (ناهار یا شام)، نوشیدنی و میوه میشود. هزینههای پذیرایی بستگی به تعداد مهمانان و نوع خدمات دارد. بهطور میانگین، هزینه پذیرایی برای 100 نفر بین 10 تا 30 میلیون تومان خواهد بود. برخی خانوادهها برای کاهش هزینهها به جای غذای گرم از بستههای آماده مانند خرما و حلوا استفاده میکنند.
یکی از گزینههای اقتصادی برای پذیرایی در مراسم ختم، استفاده از پک پذیرایی ترحیم است. این پکها شامل مواردی مانند چای، خرما، کیک، آبمیوه و حلوا هستند. هزینه پک پذیرایی ترحیم در سال 1404 بسته به کیفیت اقلام و نوع بستهبندی بین 50 تا 200 هزار تومان برای هر نفر متغیر خواهد بود. استفاده از این پکها علاوه بر کاهش هزینه، روند توزیع را نیز آسانتر میکند.

3. هزینه چاپ و ارسال اعلامیه و بنر
چاپ اعلامیه و بنرهای ترحیم یکی از هزینههای مرسوم این مراسم است. هزینه طراحی و چاپ اعلامیه در سال 1404 بین 1 تا 5 میلیون تومان متغیر است. برخی خانوادهها برای کاهش هزینه از روشهای دیجیتال مانند ارسال پیامک یا استفاده از شبکههای اجتماعی استفاده میکنند که جایگزین مقرونبهصرفهای است.
4. هزینه مداح و سخنران
مداح یا سخنران مذهبی برای اجرای مراسم ختم و یادبود معمولاً هزینه متفاوتی دریافت میکنند. هزینه مداح در سال 1404 بین 3 تا 15 میلیون تومان بسته به شهرت و تجربه فرد متغیر خواهد بود. برخی افراد برای کاهش هزینه از قاریان محلی یا اعضای خانواده برای قرائت قرآن و دعاخوانی استفاده میکنند.
5. هزینه حمل و نقل و کفن و دفن
هزینه حمل و نقل و کفن و دفن یکی از مهمترین بخشهای هزینه های مراسم ترحیم است که بسته به نوع خدمات و امکانات انتخابی میتواند متفاوت باشد. انتقال متوفی از بیمارستان یا منزل به آرامستان معمولاً با آمبولانس انجام میشود که هزینهای بین 1 تا 3 میلیون تومان دارد. علاوه بر این، هزینه انجام فرایندهای شرعی از جمله غسل، کفن و نماز میت نیز در سال 1404 بین 5 تا 15 میلیون تومان متغیر خواهد بود. این خدمات معمولاً در آرامستانها، مساجد یا برخی مراکز مذهبی ارائه میشود.
از دیگر هزینههای مهم میتوان به تهیه قبر و سنگ قبر اشاره کرد. قیمت قبر در آرامستانهایی مانند بهشت زهرا بسته به موقعیت آن بین 10 تا 50 میلیون تومان خواهد بود. همچنین هزینه تهیه سنگ قبر که به جنس، طراحی و حکاکی آن بستگی دارد، در سال 1404 بین 15 تا 100 میلیون تومان برآورد میشود. برخی خانوادهها برای کاهش هزینهها از طرحهای سادهتر یا سنگهای ارزانتر استفاده میکنند.
6. هزینه تهیه تاج گل
سفارش تاج گل یکی از موارد رایج در مراسم ترحیم است که به نشانه همدردی با بازماندگان و احترام به متوفی تهیه میشود. هزینه تاج گل در سال 1404 بسته به اندازه، نوع گل و طراحی آن بین 1 تا 10 میلیون تومان متغیر خواهد بود. علاوه بر تاج گلهای طبیعی، برخی افراد به دلایل اقتصادی یا زیستمحیطی از تاج گلهای مصنوعی یا نمادین استفاده میکنند که هزینه کمتری دارند.
یکی از گزینههای معنوی و خیرخواهانه برای تهیه تاج گل، سفارش تاج گل محک است. با سفارش این تاج گل، علاوه بر ابراز همدردی و احترام به خانواده متوفی، به حمایت از بیماران مبتلا به سرطان و نیازمندان نیز کمک میشود. این اقدام میتواند جایگزین ارزشمندی برای تاج گلهای سنتی باشد و در عین حال، تاثیر مثبتی در جامعه داشته باشد.

7. هزینه خیرات و مراسمهای بعدی
مراسمهای هفتم، چهلم و سالگرد نیز شامل هزینههایی میشود که معمولاً شامل پذیرایی و خیرات برای روح متوفی است. هزینه این مراسم بسته به تعداد مهمانان و سطح پذیرایی، معمولاً بین 10 تا 50 میلیون تومان متغیر خواهد بود. برخی خانوادهها بهجای مراسمهای پرهزینه، هزینه آن را صرف امور خیریه مانند تهیه بستههای معیشتی برای نیازمندان میکنند.
راهکارهای کاهش هزینه های مراسم ترحیم
با توجه به افزایش هزینه های مراسم ترحیم، راهکارهایی برای کاهش این هزینهها وجود دارد. انتخاب مکانهای عمومی مانند مساجد بهجای تالارهای مجلل میتواند هزینههای برگزاری را کاهش دهد. علاوه بر این، پذیرایی ساده و استفاده از پکهای آماده میتواند گزینهای اقتصادیتر نسبت به سرو غذای گرم باشد.
استفاده از روشهای دیجیتال برای ارسال اعلامیه و دعوت از مهمانان، کاهش تعداد مهمانان و برگزاری مراسم در مقیاس کوچکتر نیز راهکارهای مؤثری برای کاهش هزینهها هستند. همچنین، انتخاب سنگ قبر و خدمات تدفین مقرونبهصرفهتر و بهرهگیری از کمکهای خیریهها میتواند فشار مالی خانوادهها را کاهش دهد.
نتیجه گیری
هزینه های مراسم ترحیم در سال 1404 به دلیل تورم و افزایش قیمت خدمات، با تغییرات قابل توجهی مواجه شده است. با برنامهریزی مناسب و استفاده از راهکارهای اقتصادی، میتوان این هزینهها را به میزان قابل توجهی کاهش داد. در نهایت، مهمترین هدف از برگزاری مراسم ترحیم، گرامیداشت یاد متوفی و همراهی با بازماندگان است، نه صرفاً هزینههای بالا و تجملگرایی.




